Iaz, Kanadak arreta soziosanitarioa bi ele ofizialetan eskaintzeko estandar berriak onartu zituen.

Estandar eta "planen" artean badago alderik. Euskara Plana, hori baino ez da, plana. Ez da ebidentzian oinarritzen, euskara teknikariek egin dute (arreta edo arlo klinikotik bereiziz), bazterrean dago, eta Osakidetzako euskara zerbitzuak egin du.

Estandarrak, administrazioak baimenduta dagoen eta gaitasuna duen erakunde batek egiten ditu (Standards Development Organization batek), adostasunez hartzen dira, indarrean eta eskura dagoen ebidentzian oinarrituz, eta eragile edo alde guztiak kontuan hartzen ditu batzorde teknikoan: pazienteak, erabiltzaileak (medikuak, teknikariak, langileak...), kudeatzaileak/agintariak, eta interesa duten kanpoko behatzaileak (akademia, erakundeak...).

Nola egiten diren harago, kontzeptua, ideia, mamia edo zuztarra ere aldatzen da. Hemen Euskara Planak legeari darraikio, 67/2003 Dekretuari. Kanadarren eredua oso bestelakoa: eskaintza aktiboa (active offer) du abiapuntu, ildo-lerro eta ardatz. Osasun arreta eskaini egin behar da, eta ez eskatzera behartu, eta erantzukizuna beti da erakundearena.

OEEkide Aitor Montesek idatziriko artikulu honetan (albisteari atxikita), autoreak estandar hauen egokitasuna eta eskalabilitatea aztertzen du euskara planen talaiatik, Euskal Herrian arretaren normalizazioan egin dezaketen ekarpena, alegia.

Estandarrak jarduera espezifiko batean jarraitu beharreko irizpideak dira, neurgarriak, ebaluagarriak eta maila goreneko zerbitzua ematen lagun dezaketenak, berariazko baimen administratiboa duen erakunde batek sorturikoak. Arreta soziosanitarioaren arloan hizkuntzaren gaia jorratzen duten mundu mailako lehenbiziko estandarrak garatu dira Kanadan. [...]

Zergatik estandarrak gurean? Zertarako Kanadako estandarrak Euskal Herrian? Aplikagarriak al dira horrelako estandarrak gurea bezalako hizkuntza-eremu batean? Galdera hauei erantzuteko, lehenik eta behin gomendagarria litzateke azpimarratzea estandar hauek ez direla Osakidetzaren edo Osasunbidean sor daitezkeen euskara planen aurkariak.  Alderantziz, edozein euskara planaren osagarriak izan daitezke.

[Atxikitako dokumentuan jarraitzen du...]

0-Montes_ARRETA SOZIOSANITARIOA ELE OFIZIALETAN ESKAINTZEKO ESTANDARREN AUKERA EUSKAL HERRIAN.pdf